De verademing waar de wereld naar snakt

Wat brengt jou naar Taizé?’ Die vraag werd me onlangs meerdere keren gesteld.  Ik was te gast bij de oecumenische broedergemeenschap in het dorp Taizé, een dorp gelegen in het groene, glooiende landschap van Bourgondië. De huizen zijn er eeuwen terug opgetrokken uit zandkleurig natuurgesteente. Het was een warme week, de brandende zon streek over uitgestrekte weilanden, waar koeien schaduw zochten onder de dikke, oude bomen. Midden in het kleine pittoreske dorp staat het Romaanse kerkje Sainte-Marie-Madeleine, met een kleine begraafplaats. Tamelijk onopvallend staat hier een smal, houten kruis. ‘F. Roger’, staat er in kleine letters in gegraveerd. Geen datum van geboorte, geen datum van overlijden. Je kunt nauwelijks vermoeden dat hier een man begraven ligt wiens betekenis doorwerkt in alles wat het dorp uitademt.
 
Ubi caritas, Bless the Lord my soul, Als alles duister is: het zijn liederen die de meeste van ons wel kennen. Taizéliederen, noemen we ze. Meditatieve mantra’s die hun oorsprong vonden in het geestelijke gedachtegoed van Frère Roger. In 1940 verliet hij op vijfentwintigjarige leeftijd zijn geboorteland Zwitserland om zich in Frankrijk te vestigen. Hier in Taizé kocht hij een eigen stukje grond met onderkomen en bood een schuilplaats voor Joodse vluchtelingen. Al snel sloten meerdere jonge mannen zich bij hem aan. Op paasdag 1949 werd de broedergemeenschap Taizé opgericht, een verbintenis van leven in geloof en toewijding, celibaat en eenvoud. Frère Roger schreef hiervoor de Regel van Taizé.
 
Anno 2026 telt de gemeenschap ongeveer tachtig broeders, allen van diverse kerkelijke achtergronden en met bijna dertig verschillende nationaliteiten. Zij leven en werken hier samen, met de poorten geopend en met zicht op de wereld.  Jaarlijks heten zij met buitengewone gastvrijheid vele tienduizenden mensen welkom, met name jongeren, van over de hele wereld. De broeders en hun gasten komen driemaal daags samen voor gebed, liederen, een psalm, een Bijbeltekst, een lang moment van stilte, en gebeden. Dit alles gekenmerkt door een vloeiende stroom van verschillende talen. In alles is een solidariteit voelbaar met medemensen over de hele wereld, geworteld in de monastieke traditie van de kerk.
 
Ik had veel gehoord over Taizé. Organiseer zelfs avondvieringen ‘in de sfeer van Taizé’. Nu wilde ik het graag zélf eens meemaken. Mij er volledig aan overgeven. Meegaan in het ritme van het geestelijke gemeenschapsleven. Meegaan in de eenvoud. Een ontbijt met een stukje stokbrood, een beetje boter, twee repen pure chocolade erbij en oploskoffie of thee in een soepkom, en dan ontdekken dat dit ruim voldoende is om de dag mee te beginnen. Slapen in een tent, en dan niet de ‘ontberingen’ ervaren maar bovenal genieten van een oneindig nachtelijk vogelconcert. Een weekje Taizé voelde als een verademing.
 
Zoveel mensen, zoveel ontmoetingen. Samen vieren, bidden, verstillen, zingen – ja, heel veel zingen – eten, Bijbellezen, met elkaar in gesprek gaan, workshops volgen enzovoort. Ik raakte er in gesprek met mensen uit Duitsland, Zwitserland, Frankrijk, Zuid-Afrika, Zambia, Malawi, Canada – en bij iedere eerste ontmoeting kwam telkens die ene vraag: ‘Wat brengt jou naar Taizé?’ Een vraag die klinkt als: Waar ben je naar op zoek?
 
De broeders schrijven in hun brief aan de gasten: “Zoveel mensen zijn op zoek naar de zin in hun leven. Ze zijn op zoek naar iets wat groter is dan de gemakkelijke beloften die continu voorbijkomen op onze schermen. Maar is de mens niet gemaakt voor een echte zin en doel?”
 
In Taizé is de solidariteit met mensen die lijden bijna voelbaar. Maar ook ervoer ik hier een zekere schoonheid te midden van zoveel onrecht. We leefden toe naar Pinksteren, het feest van de heilige Geest. Heilig, want de ene geest is de andere niet. De Geest zet aan tot handelen, dus is het van groot belang deze te kunnen onderscheiden van geesten die aanzetten tot een handelen dat ons mens-zijn tekortdoet. Denk aan geesten die ons destructief meetrekken in stromen van onmenselijkheid, en ons weghouden van wat de schepping ons in haar rijkdom schenkt. Beperkende geesten van macht, angst en woede. Sla de nieuwsberichten er maar op na. Echter, van macht, angst of woede alleen kunnen we niet leven. Althans, niet zoals God ons naar mijn idee bedoeld heeft; een bestaan waarin wij mogen meescheppen in hemelse barmhartigheid. Hemels in de zin van het Goede. De Geest als stille kracht. De Geest als adem: geestesadem. Je sluit je niet af, maar haalt je deur van slot. Je wordt de verademing waar de wereld naar snakt. Al met al was Taizé een verademing.

Deze bijdrage is gepubliceerd in Vrije Ruimte nr.8, 2026, 
een uitgave van Vrijzinnig Westland, een samenwerkingsverband met  VVP Maasdijk en VVP Honselersdijk, Hervormde Wijkgemeente Oude Kerk Naaldwijk en Vrijzinnig Protestantse Wijkgemeente Uniekerk 's Gravenzande.
 

---