Als een hof van Eden

Onlangs zette ik Radio West aan, op weg naar het Westland. Het ging over de Nederlandse kampioenschappen Tegelwippen. Enthousiast vertelden bewoners uit de regio over hun strijd voor vergroening. Daar waar straten groen zijn, leven mensen doorgaans meer in harmonie met de omgeving. Echter, tegels winnen steeds meer terrein. Ons land verhardt niet alleen figuurlijk maar ook letterlijk. Tot en met 31 oktober gaan gemeenten in heel Nederland de strijd met elkaar aan: wie wipt de meeste tegels? Een kampioenschap zonder rivaliteit maar met één gemeenschappelijk doel: natuur weer de ruimte geven. Den Haag staat op dit moment aan kop met 90.603 gewipte tegels, en dus met een evenredige hoeveelheid nieuw geplant groen. In het Westland staat de teller nu op 62.774, dus 568,37 gewipte tegels per duizend inwoners. De stand van mijn eigen woonstad Rotterdam is, zacht uitgedrukt, niet voorpagina-waardig.
 
Het was de dag van onze bijzondere traditie: de jaarlijkse tuindienst in Maasdijk. Het Blazersensemble Westland Brass uit Hoek van Holland verzorgde ook dit jaar weer de muziek – en hoe. Op de harmonieuze blazersklanken krijgen de liederen vleugels, en gezeten onder de bomen is de groenende kracht van de tuin niet alleen voelbaar maar ook eetbaar: verse kersen! Het thema was Tuin en bezinning. Die twee kunnen hand in hand gaan. 
 
Daarvoor reizen we af naar die befaamde tuin uit de Bijbel, de hof van Eden, zoals beschreven in Genesis 2. In dit hoofdstuk bezingt de verteller de schepping met kleur en hartstocht. Scheppen in de zin van majesteitelijk maken, niet gebonden aan tijd. Dan zien we een droge steppe, water welt op uit de aarde, een rivier bevloeit de aardbodem. De rivier vertakt zich in maar liefst vier grote stromen. Een hemels geschenk, want hun levenswater maakt de aarde vruchtbaar, en daarmee tot een hof. Een tuin waar alles groeit en bloeit en in vrede met elkaar samenleeft, in Gods goedheid met elkaar verbonden.
 
En wat is in dit alles de plek van de mens? Geschapen naar het evenbeeld van God, lezen we. Mens-van-God, levend op zijn adem, zijn Geest. Op die adem mag de mens de aarde dienen en behoeden. Vóór God, niet áls God. In het behoeden en bevorderen van de schepping ligt het leven, niet in het verpatsen daarvan. En daar wringt het, dat zien we dagelijks in het nieuws.
 
In de Hof van Eden stelt de Schepper alles tot onze beschikking. Een lusthof dus, om te genieten van een overvloed aan natuurlijke schoonheid. We plukken er de voedzame vruchten van. Kies maar uit, bomen genoeg. Maar … niet die ene boom. Die boom van de beleving van goed en kwaad. ‘Goed’ in de bijbelse zin van wat het samenleven bevordert, ‘kwaad’ in de zin van wat het samenleven belemmert. Deze boom herinnert ons aan onze grenzen. Overschrijden wij die grenzen, dan gaat het mis. Dat is wat het Bijbelverhaal ons leert. Niet als een historisch gegeven, maar als een dagelijkse realiteit. De mens door overmoed gedreven, zichzelf, elkaar en de wereld niet altijd tot zegen.
 
En toch. Ook in het gebroken licht van een onheilspellende werkelijkheid is een vlaag van de Hof van Eden dichterbij dan we soms durven geloven. Nog altijd mogen wij het verhaal van de schepping – het majesteitelijk maken, het goede dat leven wekt – handen en voeten geven, en een hart, als mens-van-God. ‘O ja, zo was het, laat ik vandaag opnieuw beginnen.’ Dan wippen we tegels, maken weer zacht wat is verhard, en horen we het ruisen van de bomen klinken als een blazersensemble dat ons weer vleugels geeft.

– Richard van der Keur

Deze bijdrage is gepubliceerd in Vrije Ruimte nr. 9 2025, 
een uitgave van Vrijzinnig Westland, een samenwerkingsverband met  VVP Maasdijk en VVP Honselersdijk, Hervormde Wijkgemeente Oude Kerk Naaldwijk en Vrijzinnig Protestantse Wijkgemeente Uniekerk 's Gravenzande.
 

---