Een weg tot vrede

Foto Richard van der Keur

Onlangs stuurde iemand mij het lied Make me a channel of your peace. Met de vraag of we dit lied een keer met elkaar konden beluisteren in de gesprekskring. Natuurlijk, altijd mooi als iemand een muziekstuk inbrengt dat voor diegene van betekenis is. En in dit geval een toepasselijk lied. Make me a channel of your peace: alleen de titel al brengt je min of meer in beweging, want ligt in het streven naar vrede niet ook een opdracht besloten? Een weg tot vrede zijn, hoe mooi is dat. Het lied draagt een universele boodschap en is door verschillende artiesten opgenomen, onder wie de Ierse zangeres Sinéad O’Connor. Juist ‘haar’ Make me a channel of your peace was mij die dag toegestuurd.
 
Als íémand de vrede bezongen heeft, is het Sinéad O’Connor. Niet zoet en zacht, maar juist door de zere plekken van onvrede te benoemen. Mede gedreven door wat zij al op jonge leeftijd in het streng Rooms-Katholieke Ierland moest ondervinden, voelde zij misstanden haarscherp aan. De zangeres heeft haar boosheid en verontwaardiging om weten te zetten in indrukwekkende muziek. Soms door haar boodschap melodieus uit te schreeuwen, denk aan haar wereldhit Troy, maar even zo vaak met ontroerende tederheid, zoals in Scorn not his simplicity. Zij heeft haar kostbaarste instrument tot het uiterste ingezet: haar unieke stem.
 
Je stem laten horen … Daar is moed voor nodig. We zien het ook in deze tijd. En toch, als we de vrede willen bewaren, of opnieuw willen bewerkstelligen, zullen we ons ook uit moeten spreken, het beest bij de naam noemen en niet wegkijken. Opstaan tegen onrecht en een helpende hand uitsteken waar mensen in nood verkeren. In het licht van Pasen zien we in de nieuwtestamentische Bijbelverhalen hoe ook Jezus zich onomwonden bekommert om de mensen die niet worden gezien, de mensen die aan de rand van de samenleving staan. De mensen die als eerste sneuvelen zodra grootmachten hun bommen gaan werpen op wat zij voor zichzelf verachtelijk vinden, zoals nu in het Midden-Oosten. En ook nu gaat dat weer grotendeels ten koste van het leven van onschuldige burgers, onder wie vaders, moeders, kinderen.
 
Maar dan hoor ik Make me a channel of your peace, en ik denk aan onze gesprekskringen, waar we praten over geloven en spiritualiteit. Spiritualiteit is omvormen. Het liefdevolle oog doorziet de beeldvorming die ons wordt opgedrongen. Het liefdevolle oog kijkt verder, en zo kan de diepste verandering in ons gebeuren. Het kan ons omvormen. Je kunt een weg van vrede worden. Vrede naar binnen, vrede naar buiten: het een kan niet zonder het ander. Dat vraagt de gave van het werkelijk kunnen zien, werkelijk kunnen luisteren. Echt luisteren brengt onszelf in contact met wat ongezegd en onzegbaar is, maar zo sterk gevoeld wordt.
 
Deze woorden raken aan de Keltische mystiek, en het brengt mij naar Ierland.  Ik zie voor me hoe Michel en ik ooit eindeloos door het Ierse landschap reden. Muziek van Sinéad O’Connor klonk door de audioboxen. We reden over smalle wegen, uitgestrekt glooiende weidevelden, afgebakend met meterslange stenen muurtjes, met in de verte bergen als stenen bulten, hier en daar een kleurrijk dorp, met altijd wel een pub. Langs de kust zien we de golven van de oceaan stukslaan tegen een klif. Het landschap lijkt hier om de paar kilometer te veranderen. Een landschap vol herinnering. Het biedt steeds weer nieuwe vergezichten die niet alleen verbazen, maar ook de fantasie kunnen wekken. “Dit landschap heeft een wilde maar serene complexiteit en weerspiegelt het karakter van het Keltische bewustzijn.” Het is een citaat uit het boek Anam Cara – Zielsvriend – van John O’Donohue. “De Keltische geest voelt zich nooit aangetrokken tot de enkele lijn; zij vermijdt wijzen van zien en zijn die bevrediging zoeken in de zekerheid.”
 
Keltische spiritualiteit haalt haar diepste inspiratie uit de natuur. De natuur is nimmer rechtlijnig, maar altijd in beweging, een beweging waarin je je ook als mens kunt laten meevoeren met al je zintuigen. Zie bijvoorbeeld gevleugelde insecten als libellen. De libelle bevrijdt zichzelf uit de larf – een omvormingsproces bij uitstek. En ook wij mensen hebben dat vermogen; ook wij kunnen een andere gestalte aannemen, ook wij kunnen onze eigen schoonheid aan het licht brengen. Een mooie gedachte wellicht, onderweg naar Pasen. Niet als lentefeest met chocoladepaaseieren en vrolijke paastakken – laten we ‘het zuchten van de gekruisigde schepping’ blijven benoemen – maar als een breken met de dood en het omarmen van de goddelijke vonk in het mysterie dat leven is. Make me a channel of your peace.

– Richard van der Keur

Deze bijdrage is gepubliceerd in Samengaan nr. 1 2026, een uitgave van Vrijzinnige Geloofsgemeenschap Tholen.