In eeuwigheid verbonden

Foto Richard van der Keur

‘Op een dag zal ik van mijn schrijftafel opstaan, en mij van de woorden verwijderen. Van jullie, en van ieder ding apart.’ Zo opent het gedicht De vlucht van Marin Sorescu. Zoals zoveel grote schrijvers liet ook deze Roemeense woordkunstenaar een heel oeuvre na aan romans, gedichten en toneelstukken. Verhalen waarin de werkelijkheid in de kracht van verbeelding wordt gegoten, want juist de verbeelding leert ons vanuit een ander perspectief naar het leven te kijken, en ook naar ons éígen verhaal. Want schrijver, dat zijn we in wezen allemaal. We schrijven allemaal ons eigen levensverhaal. Misschien niet op papier, maar wel in het hart en in de omgang met anderen om ons heen, met soms onvoorziene plotwendingen.
 
Zo was ik langgeleden in Australië. Ik was negentien jaar, had nog nooit gevlogen, er bestond nog geen internet, geen mobiele telefoon, laat staan google translate. De reis was één grote test in het uithouden met alles wat je vreemd is, inclusief alleen zijn. Te midden van zoveel onbekendheid was daar op een dag opeens die ontmoeting met iemand die ik nooit eerder gezien had, maar met wie ik wel in een mooi gesprek belandde. Een ontmoeting op de juiste golflengte, zeg maar: elkaar moeiteloos op zielsniveau kunnen verstaan. Precies op dat ogenblik viel mijn oog op een heel kleine steen, dat vlak bij mijn voeten op de grond lag. Groen glanzend, ogenschijnlijk gladgeslepen en bijna doorzichtig. Noem het een teken, op de juiste plek, op het juiste moment. Ik wist: dit steentje gaat mee naar huis. Ik heb het voor altijd bewaard.
 
Ik moest hieraan denken toen ik voor een van de gedachtenisdiensten die ik afgelopen weken voorging, het Bijbelverhaal las over de doortocht door de Jordaan, in het boek Jozua. Als de voeten van de priesters het water aanraken valt het stromende water stil, er wordt een bedding van zand zichtbaar, en deze bedding opent een weg. Het volk kan de oversteek maken naar het beloofde land, in het licht van het verbond met de Eeuwige. In eigentijdse woorden zou je kunnen zeggen: waar Gods licht is, is een weg. En dan kun je de oversteek maken van onrust en onzekerheid naar vaste grond – de Eeuwige gaat je voor. Er worden stenen verzameld, stenen die het volk voor altijd aan hun bevrijding zal doen denken.
 
Waarschijnlijk herkennen wij dergelijke momenten ook in ons eigen leven. Juist als alle wateren je levenspad lijken te doen overstromen, voel je daar vroeg of laat weer iets van een zandbedding waarop je verder kunt. Wateren van verdriet en gemis maken weer ruimte. Even zie je een lichte glinstering van tekens van herwonnen hoop en vertrouwen. Al moeten we soms eerst ergens doorheen. Tastbare tekens, gebeiteld in je diepste innerlijk. Tekenen die ons herinneren aan onze eigen tocht, ons eigen levenspad, met ontmoetingen die ons vooruithelpen, armen die ons dragen, liefdevolle woorden die ons toevallen. 
 
‘Ook de zon zal achterblijven. Met de sterren en het ganse heelal’, zo klinken de laatste regels van het gedicht De vlucht. Inderdaad, ooit zal de zon ook voor ons achterblijven met de sterren en het ganse heelal. Juist dát visioen, dat weten, doet ons leven. Ook dit jaar zijn mensen ons voorgegaan. Maar als echte liefde de verbinding is tussen de plekken waar het Mysterie dat we God mogen noemen in jou en in de ander woont, gaat ook in afwezigheid van de ander die liefde niet voorbij. In onze vrijzinnige kerken is het in de maand november de gewoonte om de overledenen uit de geloofsgemeenschap bij name, hardop uitgesproken, te gedenken. Mensen met wie wij ons op enige wijze betrokken wisten. Maar ik vermoed dat in vele harten meerdere namen luid en duidelijk zullen blijven klinken. In het gedeelde licht van het herdenken, maar zeker ook daarbuiten, op andere dagen en op andere plekken. 
 
Laten de herinneringen aan hen die ons zijn voorgegaan tekens zijn voor ons leven – toen, nu en voor altijd. Samengevouwen in die ene naam. Zo gaan we nu op weg naar advent, tijd van verwachting. In eeuwigheid verbonden.

Deze bijdrage is gepubliceerd in Vrije Ruimte nr. 15 2025, 
een uitgave van Vrijzinnig Westland, een samenwerkingsverband met  VVP Maasdijk en VVP Honselersdijk, Hervormde Wijkgemeente Oude Kerk Naaldwijk en Vrijzinnig Protestantse Wijkgemeente Uniekerk 's Gravenzande.
 
 

---